Autor: Kamil Zając

Friend-shoring odpowiedzią na załamanie łańcuchów dostaw

Niepewność w globalnym świece dostaw, a także antagonizujące się bloki gospodarcze mogą w konsekwencji okazać się niebezpieczne dla handlu międzynarodowego. Jedną z recept na zachowanie istotnej pozycji w światowym systemie jest zastosowanie wśród państw tzw. Zachodu reguły friend-shoring. Idea ta jest obecnie szeroko promowana jest przez USA. Przekonywała o tym Sekretarz Skarbu USA – Janet Yellen, podczas lipcowej wizyty w Korei Południowej. Na czym polega model wymiany friend-shoring? Czy oznacza on zmierzch globalnego rynku i renesans protekcjonizmu?

Friend-shoring pod egidą USA ma silniej powiązać Zachód ze sobą
Friend-shoring pod egidą USA

Friend-shoring łączy bliska odległość i pozytywne relacje

Proponowany model wymiany dóbr opiera się przede wszystkim na bliższym powiązaniu ze sobą zaprzyjaźnionych państw. Muszą one wyznawać podobne wartości, czy standardy w działaniu (np. demokracja, prawo międzynarodowe). Jednocześnie, zacieśniając współpracę państw geograficznie zlokalizowanych blisko siebie, przez co ma nastąpić skrócenie łańcuchów dostaw. Co więcej, takiemu modelowi sprzyja przywracanie produkcji niektórych towarów (reindustrializacja), zabezpieczająca stabilne źródło dostaw. Przyjmuje się, że friend-shoring bezpośrednio łączy ze sobą modele: onshore i nearshore, rozwijając je o element dobro partnerskich relacji i wzajemnego zaufania.

Friend-shoring bazuje na onshore i nearshore

Jak wskazuje portal Next Technology Professionals, działania typu onshore dotyczą tego samego kraju, w którym brak jest różnic czasowych. Koszty operacyjne, czy pozyskania specjalistów z reguły są wyższe, ponieważ dotyczą usług i produktów, po stawkach państwa macierzystego. Natomiast nie występują znaczące różnice kulturowe i podmioty działają w oparciu o podobne wartości. W przypadku logistyki, mamy zatem do czynienia z modelem, w którym w jednym mieście np. w Polsce produkuje się podzespoły do fabryki zlokalizowanej w innej miejscowości naszego kraju. W modelu nearshoring podmioty zlokalizowane są w krajach, leżących na tym samym kontynencie i w tych samych lub podobnych strefach czasowych. Może np. być to wymiana w ramach Unii Europejskiej, gdzie polskie firmy wysyłają produkty do Niemiec. Różnice czasowe zazwyczaj nie przekraczają 1-2 godziny. Koszty są niższe niż w modelu nearshore, bo można znaleźć kontrahenta w „tańszym kraju”.

Sankcje na Rosję wyznaczają granice współpracy

Idea friend-shoringu jest w szczególności promowana przez Stany Zjednoczone. Widzą ją jako korzystną dla całego Zachodu i jego sojuszników alternatywa wobec łańcuchów typu offshore. Powodem są narastające napięcia krajów transatlantyckich z blokiem państw Euroazji. Dało się to odczuć w słynnym przemówieniu Joe Bidena w Warszawie.

Musimy zachować jedność, że demokracje stoją razem. Wszyscy, także tutaj w Polsce, musimy odrobić pracę domową każdego dnia. Dlatego właśnie przybywam do Europy z konkretnym przesłaniem dla NATO, G7 i UE, dla wszystkich krajów kochających wolność. Musimy zobowiązać się do zjednoczenia przez najbliższe lata. Nie będzie łatwo, ale to cena, którą płacimy, ponieważ mrok autokracji nie da rady sprostać kagankowi wolności, który oświetla naszą drogę.

wskazał Prezydent USA Joe Biden, podczas wystąpienia na Zamku Królewskim, 26 marca

USA, jako rdzeń friend-shoringu widziałyby w łańcuchu dostaw kraje należące do wspólnoty transatlantyckiej (USA i UE), a także inne, połączone z nimi szeregiem sojuszy, np.: Australię, Kanadę, Koreę Południową, Japonię, czy Tajwan. Jako głównego przeciwnika eksperci wskazują Rosję i coraz większe uzależnienie gospodarcze od Chin. Potwierdza to chociażby mapa sankcji nałożonych na Rosję, gdzie tylko USA i ich sojusznicy nałożyli je, przy bierności reszty świata.

Sankcje na Rosje wyraźnie pokazuje jakie kraje mogą dołączyć do projektu friend-shoring
Mapa sankcji nałożonych na Federację Rosyjską przez różne kraje na świecie. Źródło: The Economist Intelligence Unit Ltd.

Friend-shoring ma nadać impuls łańcuchom dostaw

Zaufani partnerzy w biznesie dają większe gwarancje na wytworzenie odpornych na globalne zawirowania łańcuchów dostaw. Dotyczy to także wzajemnego handlu krytycznymi materiałami. Taka idea przyświeca promowanemu pomysłowi. Jakie są zatem podstawowe założenia friend-shoringu? Na pierwszy plan wysuwa się utrzymanie dolara, jako głównej waluty rezerwowej i rozliczeniowej świata. Dodatkowo mile widziane byłoby euro, jako waluta transakcyjna. Wato przy tym nadmienić, że Chiny już od roku 2015 tworzą własny, alternatywny wobec SWIFT system transakcji międzynarodowych – CIPS (Cross-Border Interbank Payment System). Swój handel rozlicza w nim już ponad 100 państw. Docelowo friend-shoring ma być plurilateralny. Państwa spełniające wysokie standardy w odniesieniu do pracy, środowiska, ochrony prywatności, traktowania biznesu i usług cyfrowych, mogą się przyłączyć do partnerstwa. Zmniejszenie zależności od państw trzecich i redukcja nierównowagi w handlu ma w założeniu pobudzić produktywność w krajach zaprzyjaźnionych.

->  Podpisaliśmy list intencyjny z GS1 Polska

Friend-shoring nie oznacza izolacjonizmu USA

Partnerstwo, według przedstawicieli rządu USA, nie ma na celu zastąpić globalnego wolnego handlu, a zabezpieczyć interesy Zachodu.

Chciałabym, abyśmy zachowali korzyści płynące z głębokiej integracji gospodarczej z Chinami, a nie zmierzali w kierunku świata dwubiegunowego, ale niewątpliwie jest to niebezpieczeństwo, którym musimy się zająć. [1]

wskazała Janet Yellen, Sekretarz Skarbu USA

Dodatkowo Sekretarz Skarbu USA przyznała, że zabezpieczenie wewnętrznych łańcuchów dostaw jest priorytetem obecnej administracji.

Prezydent USA Joe Biden podpisał na początku 2021 roku rozkaz dokonania przeglądu amerykańskich łańcuchów dostaw w celu zmniejszenia zależności od zagranicznych dostawców.

przekonuje Janet Yellen

Globalne opodatkowanie wpisuje się w ideę

Przestrzeganie wymagań globalnego minimalnego podatku od zagranicznych zysków przedsiębiorstw jest także jedną z podstaw światopoglądowych współdziałania grupy państw w ramach friend-shoringu. Jednym z założeń globalnej taksacji jest przeniesienie praw do opodatkowania z krajów, w których przedsiębiorstwa mają siedzibę, do miejsc końcowej sprzedaży towarów i usług. Ostatnim podkreślonym elementem jest zachowanie istotnej roli Międzynarodowego Funduszu Walutowego (MFW). Instytucja ma dalej stać na straży globalnej stabilizacji finansowej, a także organu mającego gasić i załagadzać przyszłe kryzysy. Nie da się ukryć faktu, że friend-shoring ma sporo wątków politycznych i jest formą odpowiedzi na nadchodzące wyzwania geopolityczne. Co więcej, zauważalna jest w nim wiodąca rola Stanów Zjednoczonych. Obawiają się one utraty pozycji lidera, osiągniętej po II wojnie światowej, dzięki porozumieniu w Bretton Woods. Całkiem możliwe, że dzięki temu Zachód zrozumie, że długofalowym błędem było wygaszanie produkcji dóbr na miejscu na rzecz dużego uzależnienia się od dostaw z innych kontynentów.

Wystąpienie Sekretarz Skarbu USA na Radzie Atlantyckiej

[1] New Atlanticist, April 13, 2022. Transcript: US Treasury Secretary Janet Yellen on the next steps for Russia sanctions and ‘friend-shoring’ supply chains, https://www.atlanticcouncil.org/news/transcripts/transcript-us-treasury-secretary-janet-yellen-on-the-next-steps-for-russia-sanctions-and-friend-shoring-supply-chains/

->  Optymalizacja logistyki dzięki mechanizmowi uczenia maszynowego Postis
Friend-shoring pod egidą USA ma silniej powiązać Zachód ze sobą

Subskrybuj nasz NEWSLETTER!

Otrzymuj powiadomienia o nowościach wprost na swoją skrzynkę pocztową!

 

 

Wyrażam zgodę na przetwarzanie przez Polski Instytut Transportu Drogowego oraz partnerów moich danych osobowych w postaci adresu poczty elektronicznej w celu przesyłania mi informacji marketingowych dotyczących produktów i usług oferowanych przez za pomocą środków komunikacji elektronicznej, stosownie do treści przepisu art. 10 ust. 1 i 2 ustawy o świadczeniu usług drogą elektroniczną.

 

Zapisując się na pobranie raportu, wyrażam zgodę na przetwarzanie moich danych osobowych wskazanych w niniejszym formularzu, przez Polski Instytut Transportu Drogowego, dalej jako „Administrator” w celach marketingowych oraz oświadczam, że jestem zainteresowany otrzymaniem informacji o aktualnych produktach i ofertach Administratora, tym samym wyrażając zgodę na przesyłanie przez Administratora na podane dane kontaktowe informacji handlowych, w szczególności w zakresie obejmującym kontakt drogą elektroniczną i/lub telefoniczną.

Administratorem Państwa danych osobowych jest Polski Instytut Transportu Drogowego. Dane osobowe będą przetwarzane w celach niezbędnych do wysłania raportu, a w razie wyrażenia przez Państwa zgody, dane te będą przetwarzane w celach marketingowych, tj. skontaktowania się i przekazania informacji o ofertach i produktach Polski Instytut Transportu Drogowego lub partnerów raportu, tj. Webfleet Solutions Poland Sp. z o.o., Transcash.eu S.A. oraz Trans.eu S.A. Podanie danych osobowych jest dobrowolne, ale niezbędne do wysłania raportu. Podstawa prawna, cel, okres przetwarzania danych osobowych oraz uprawnienia przysługujące, a także inne ważne informacje dotyczące zasad przetwarzania danych osobowych są szczegółowo określone w Polityce prywatności na stronie www.pitd.org.pl, kontakt mailowy: instytut@pitd.org.pl. Zgodę można wycofać w każdym czasie.

 

Wyrażam zgodę na przetwarzanie przez Polski Instytut Transportu Drogowego oraz partnerów moich danych osobowych w postaci adresu poczty elektronicznej w celu przesyłania mi informacji marketingowych dotyczących produktów i usług oferowanych przez za pomocą środków komunikacji elektronicznej, stosownie do treści przepisu art. 10 ust. 1 i 2 ustawy o świadczeniu usług drogą elektroniczną.