Autor: Kamil Zając

Małaszewicze lukratywną bramą na Nowy Jedwabny Szlak

Małaszewicze będące suchym portem, a właściwie terminalne intermodalne znajdujące się w jego obrębie, wygenerowały do budżetu Polski w 2023 roku 605 mln zł, z tytułu opłaconego w nich: VAT-u, cła i akcyzy. Niestety zyski podatkowe były aż o 43% niższe niż w 2022 roku. Kolejowy Nowy Jedwabny Szlak w 2023 roku przeżywał swój kryzys. Obserwujemy już jednak symptomy ożywienia, gdyż w pierwszym kwartale br. dane ERAI odnotowały blisko 50% wzrost wolumenów z Chin do Małaszewicz. Jak rysuje się dalsza przyszłość Małaszewicz? Czy jest szansa na powrót zysków podatkowych na poziomie większym niż 1 miliard zł?

Małaszewicze przyniosły 605 mln złotych do budżetu Polski

Małaszewicze wygenerowały 605 mln zł do budżetu

Z tytułu opłaconych w Oddziale Celnym Małaszewicze podatków: VAT, cło i akcyza, to w 2023 roku Skarb Państwa uzyskał 605 mln złotych przychodu. Największy udział w puli, bo 349 mln zł miał podatek VAT, a cło oszacowano na 241 mln. Z kolei najmniejszy przychód dała akcyza, bo zaledwie 15 mln. Co ciekawe, w porównaniu ze wszystkimi polskimi terminalami granicznymi, Małaszewicze cechuje największy procentowy udział pobranego cła, bo około 40% sumy trzech opisywanych podatków. Niestety, w stosunku do poprzedniego roku, przychody Skarbu Państwa spadły o 42,9%, z poziomu 1,06 mld zł. Jest to największy procentowy regres, biorąc pod uwagę terminale morskie (Gdańsk, Gdynia, Szczecin-Świnoujście) czy Okęcie. Dla wszystkich wskazanych portów, w minionym roku spadek wpływów budżetowych oszacowano na ok. 22%. Wpływy w Małaszewiczach spadały też już drugi rok z rzędu. W najlepszym 2021, osiągnęły one aż 1 209 mln zł. Oznacza to spadek na przestrzeni lat 2021-2023 o prawie połowę.

->  Pakiet Mobilności – będzie drożej

Deficyt handlowy między Chinami a Małaszewiczami jest ogromny

Dane ERAI (Eurasian Rail Alliance Index) za 2023 rok pokazują ogromny deficyt wolumenów na kierunku Chiny – Małaszewicze, w stosunku do odwrotnej destynacji. Ruch z Małaszewicz do Chin stanowił jedynie 3% sumy wolumenów liczonej z obu kierunków. W 2023 roku z Chin do Małaszewicz przeładowano 109,1 tys. TEU, a z Małaszewicz do Chin jedynie 3,5 tys. TEU. W najlepszym jak do tej pory 2021 roku, z Małaszewicz do Chin odnotowano 25,7 tys. TEU, przy 179,4 tys. TEU w kierunku wschód – zachód.

Małaszewicze miały 400% wzrost w 1 kwartale 2024 roku. Wolumeny na Nowym Jedwabnym Szlaku 2017-2023

Ożywienie na kolejowym Nowym Jedwabnym Szlaku

Statystyki graniczne z 2023 roku wskazują, że szlak euroazjatycki odpowiadał za 96% procent przepływu kontenerów na kolejowym Nowym Jedwabnym Szlaku.

Według ERAI ruch tranzytowy wzdłuż szlaku euroazjatyckiego wzrósł o 37% od stycznia do lutego 2024 roku. Większość wzrostu miała miejsce w lutym 2024 roku, kiedy to wolumen ruchu towarowego podwoił się w porównaniu z lutym 2023 roku

wskazują autorzy raportu ERAI „Red Sea crisis: Impact on maritime and overland cargo traffic”.

Między styczniem a kwietniem bieżącego roku wolumeny z Chin do Małaszewicz oszacowano na 78,8 tys. TEU. Porównując ze sobą dane z pierwszych kwartałów 2023 i 2024 widać wyraźne ożywienie w transporcie, na poziomie blisko 50%.

Fracht morski drożeje

Przyczyny tego zjawiska mogą być dwojakie. Z jednej strony nastąpiła niewielka poprawa koniunktury gospodarczej, co wzmocniło wymianę towarową między UE a Chinami. Drugim czynnikiem są problemy żeglugowe na Morzu Czerwonym, powodujące stale rosnące ceny frachtu morskiego. Dzięki temu, kolejowy Nowy Jedwabny Szlak zyskuje na atrakcyjności. Według indeksu XSI (Xeneta Shipping Index), stawki frachtu morskiego rosną od początku 2024 roku. W dniu 22 stycznia br. mieliśmy do czynienia z PIK-iem na poziomie 4857 USD za kontener 40’ na trasie z Dalekiego Wschodu do Europy Północnej. Stawki zmalały w kwietniu do ok. 3,2 tys. USD, aby znów wzrosnąć, do 4761 USD na koniec maja br. Dla porównania w połowie 2023 roku stawki wahały się między 1300-1200 USD, czyli obecnie są nieomal czterokrotnie wyższe.

->  Świąteczne życzenia z okazji Wielkiej Nocy!

Fracht kolejowy na stabilnym poziomie

Z kolei w tym czasie, stawki kolejowe charakteryzowały się stabilnością. Stawki Erai Composite Dynamics, USD/ FEU są raczej stabilne. Odnotowały niewielki wzrost na początku 2024 roku z poziomu 3085 USD do 3295 USD na koniec maja. Przedłużony o ponad 10 dni czas żeglugi z Chin do Europy i rosnące jego stawki vs transit time na poziomie 14 dni i stabilne ceny, są interesującą alternatywą na korzyść kolei dla wielu załadowców.

Prognozy WTO to ożywienie w handlu i drogi fracht morski

Według WTO wzrostowy trend stawek morskiego frachtu utrzyma się dłużej. W najbliższych miesiącach nie ma co liczyć na stawki z Chin niższe niż 3,5 tys. USD za kontener HQ 40’. Co więcej, WTO szacuje odbicie w handlu międzynarodowym, o ile nie zaostrzy się sytuacja geopolityczna. W prognozie opublikowanej 10 kwietnia „wolumen światowego handlu towarami powinien wzrosnąć o 2,6% w 2024 r. i 3,3% w 2025 r., po spadku o 1,2% w 2023 roku”. Z pewnością odbije się to na wzroście popytu na ładunki, ale tym samym zablokuje perspektywy na obniżkę cen frachtu. Będzie to oznaczało, że część załadowców będzie wybierała fracht kolejowy przez Małaszewicze. Do tego WTO prognozuje spadek presji inflacyjnej, co przełoży się przyspieszenie wzrostu światowego PKB z 2,6% w 2024 roku do 2,7% w 2025 roku.

Wpływy podatkowe z VAT, cła i akcyzy w 2023 roku

Więcej informacji o wpływach podatkowych z polskich terminali przeładunkowych znajduje się w artykułach:

  1. Podatki z CPK będą większe niż z Okęcia? Terminale przeładunkowe wygenerowały 12,2 mld zł dla Polski
  2. Polskie porty morskie wygenerowały 9,27 mld zł podatków w 2023 roku
Infografika przedstawiająca wpływy Skarbu Państwa RP z VAT, cła i akcyzy w 2023 r. z terminali w Małaszewiczach na Nowym Jedwabnym Szlaku. Wykresy kołowe i liniowe pokazują zmiany w latach 2019-2023. W 2023 r. wpływy wyniosły 605 milionów złotych, z czego najwięcej pochodziło z VAT (349 mln zł), cła (241 mln zł), akcyzy (15 mln zł). Wykresy ilustrują również 43% spadek wpływów w porównaniu z 2022 r. Logo Polskiego Instytutu Transportu Drogowego i źródło danych z Ministerstwa Finansów.

Subskrybuj nasz NEWSLETTER!

Otrzymuj powiadomienia o nowościach wprost na swoją skrzynkę pocztową!

 

 

Wyrażam zgodę na przetwarzanie przez Polski Instytut Transportu Drogowego oraz partnerów moich danych osobowych w postaci adresu poczty elektronicznej w celu przesyłania mi informacji marketingowych dotyczących produktów i usług oferowanych przez za pomocą środków komunikacji elektronicznej, stosownie do treści przepisu art. 10 ust. 1 i 2 ustawy o świadczeniu usług drogą elektroniczną.

 

Zapisując się na pobranie raportu, wyrażam zgodę na przetwarzanie moich danych osobowych wskazanych w niniejszym formularzu, przez Polski Instytut Transportu Drogowego, dalej jako „Administrator” w celach marketingowych oraz oświadczam, że jestem zainteresowany otrzymaniem informacji o aktualnych produktach i ofertach Administratora, tym samym wyrażając zgodę na przesyłanie przez Administratora na podane dane kontaktowe informacji handlowych, w szczególności w zakresie obejmującym kontakt drogą elektroniczną i/lub telefoniczną.

Administratorem Państwa danych osobowych jest Polski Instytut Transportu Drogowego. Dane osobowe będą przetwarzane w celach niezbędnych do wysłania raportu, a w razie wyrażenia przez Państwa zgody, dane te będą przetwarzane w celach marketingowych, tj. skontaktowania się i przekazania informacji o ofertach i produktach Polski Instytut Transportu Drogowego lub partnerów raportu, tj. Webfleet Solutions Poland Sp. z o.o., Transcash.eu S.A. oraz Trans.eu S.A. Podanie danych osobowych jest dobrowolne, ale niezbędne do wysłania raportu. Podstawa prawna, cel, okres przetwarzania danych osobowych oraz uprawnienia przysługujące, a także inne ważne informacje dotyczące zasad przetwarzania danych osobowych są szczegółowo określone w Polityce prywatności na stronie www.pitd.org.pl, kontakt mailowy: instytut@pitd.org.pl. Zgodę można wycofać w każdym czasie.

 

Wyrażam zgodę na przetwarzanie przez Polski Instytut Transportu Drogowego oraz partnerów moich danych osobowych w postaci adresu poczty elektronicznej w celu przesyłania mi informacji marketingowych dotyczących produktów i usług oferowanych przez za pomocą środków komunikacji elektronicznej, stosownie do treści przepisu art. 10 ust. 1 i 2 ustawy o świadczeniu usług drogą elektroniczną.