Autor: Kamil Zając

Trzy perspektywy elektryfikacji ciężkiego transportu drogowego

Według licznika elektromobilności w czerwcu 2023 roku liczba elektrycznych pojazdów dostawczych w Polsce wynosiła 4459. Z tego tylko 72 pojazdy ciężarowe. [2] Według porównywalnych danych w roku 2021 cały polski park pojazdów ciężarowych o dmc powyżej 3,5 tony liczył 1,15 mln pojazdów. Było to najwięcej w całej Unii Europejskiej. Polski Instytut Ekonomiczny przygotował raport „Elektryfikacja sektora drogowego transportu ciężkiego”, w którym przedstawił obecny stan elektryfikacji ciężkiego transportu, dostęp do infrastruktury ładowania, a także trzy perspektywiczne scenariusze rozwoju tego sektora. Przyjrzyjmy się zatem dokonanym analizom. [pobierz raport PIE]

Rejestracje nowych ciągników dalekie od postulatu elektryfikacji ciężkiego transportu drogowego.

Źródło: Raport: „Transport drogowy w Polsce 2023” [3]

Wysoki udział ciężkiego transportu w emisji CO2

Według danych Unii Europejskiej sektor transportu generuje ok. 25 proc. emisji wszystkich gazów cieplarnianych we Wspólnocie. Dzieląc to na poszczególne rodzaje, to na samochody przypadało 71 proc., lotnictwo 14,4 proc., statki 13,5 proc., pociągi 0,5 proc. oraz na inne 0,5 proc. Sam ciężki transport odpowiadał w 2022 roku za 19,45% emisji CO2 przypadającej na cały sektor transportu. [4]

Ciężki transport wciąż wierny tradycyjnym paliwom

Według raportu związku Transport i Logistyka Polska: „Transport drogowy w Polsce 2023”, w 2022 roku zarejestrowano w Polsce łącznie 41 tys. ciągników siodłowych. Zdecydowanie dominowały w tym zestawieniu nowe pojazdy, stanowiąc 63 proc. całości. [3] TLP powołując się na Europejskie Obserwatorium Paliw Alternatywnych, oszacowało funkcjonującą flotę elektrycznych pojazdów ciężarowych a Polsce na 12 pojazdów w 2022 roku. [3] Z kolei, Polskie Stowarzyszenie Paliw Alternatywnych w czerwcowej aktualizacji licznika elektromobilności podało liczbę elektrycznych dostawczych i ciężarowych pojazdów na 4459. Z tego ciężarowe poniżej 6 ton w liczbie 44 i 28 jednostek powyżej 6 ton.

Licznik elektromobilności PSPA

Źródło: Polskie Stowarzyszenia Paliw Alternatywnych, Polski Związek Przemysłu Motoryzacyjnego [2]

Rozbudowa infrastruktury ładowania przyspieszy

Jedną z barier rozwoju elektromobilności w ciężkim transporcie jest słabo rozwinięta infrastruktura ładowania. Według raportu Polskiego Instytutu Ekonomicznego:

W Polsce w marcu 2023 r. nie było żadnej stacji ładowania dla pojazdów o dmc powyżej 16 t

wynika z danych Licznika Elektromobilności PSPA/PZPM.

Wygląda na to, że rozwój infrastruktury przyspieszy dzięki działaniom Unii Europejskiej.

->  PITD na Zespole Parlamentarnym ds. Transportu Drogowego

AFIR wejdzie w życie już od 2025

Rada Unii Europejskiej przyjęła w lipcu rozporządzenie AFIR (Regulation for the Deployment of Alternative Fuels Infrastructure). Przewiduje ono znaczącą rozbudowę infrastruktury do ładowania pojazdów elektrycznych w ramach sieci bazowej TEN-T. Punkty ładowania będą musiały być zlokalizowane co 60 km, z możliwością obsługi zarówno osobowych, jak i ciężarowych pojazdów. Do końca 2025 roku norma będzie obowiązywała dla samochodów osobowych i ciężarowych poniżej 3,5 tony. Do końca 2030 roku infrastruktura ma zostać rozszerzona dla samochodów ciężarowych powyżej 3,5 tony. Jeśli chodzi o moc do szybkiego ładowania samochodów osobowych i dostawczych, to rozporządzenie ustaliło ją na minimum 150 kW do roku 2025. Dla samochodów ciężarowych przewidywana jest moc przynajmniej 350 kW instalowana w latach 2025-2030. [5] Dodatkowo Unia Europejska przewiduje dla samochodów ciężarowych powyżej 3,5 t:

  1. do końca 2027 r. przynajmniej 2 punkty na każdym bezpiecznym i chronionym parkingu;
  2. końca 2030 r. – 4 punkty także w węzłach miejskich.
Przepisy Unii Europejskiej sprzyjają elektryfikacji ciężkiego transportu drogowego

Źródło: Komisja Europejska [4]

AFIR określa standardy tankowania wodoru i gazu ziemnego

Rozporządzenie określa także normy dotyczące innych paliw, jak wodór lub skroplony metan.
Dla wodoru przewidywany jest do końca 2030 roku minimum jeden punkt tankowania co 200 km na drogach głównych oraz w każdym węźle miejskim. – Każdy punkt tankowania zaprojektowany do wydawania 1 tony wodoru dziennie pod ciśnieniem 700 barów, a dla tankowania skroplonego metanu: przynajmniej na drogach głównych, by umożliwić jazdę na metan w całej UE – wskazuje Unia Europejska. [4]

Opłaty dla producentów za przekroczenie emisji CO2

Autorzy raportu PIE wskazali planowane opłaty dla producentów, jeśli nie wywiążą się z zakładanych celów redukcji emisyjności CO2.

Komisja Europejska może nakładać na nich opłaty uzależnione od zakresu przekroczenia wyznaczonych limitów. Opłata naliczana jest według poniższego wzoru:
● w latach 2025-2029: opłata z tytułu przekroczenia poziomu emisji CO₂ = nadwyżka emisji CO₂ x 4250 EUR/g CO₂/tkm;
● od 2030 r.: opłata z tytułu przekroczenia poziomu emisji CO₂ = nadwyżka emisji CO₂ x 6800 EUR/g CO₂/tkm. [1]

wskazują autorzy raportu PIE.

Prognozy PIE dotyczące elektryfikacji transportu ciężkiego

Autorzy raportu: „Elektryfikacja sektora drogowego transportu ciężkiego” przedstawili trzy scenariusze rozwoju elektryfikacji floty ciężarowej w Polsce. Pierwszy określili, jako zachowanie obecnego „status quo” w tempie przyrostu floty. Kolejny wiąże się ze stopniową elektryfikacją. Z kolei, scenariusz nr 3 prognozuje przyspieszoną elektryfikację. Za rok porównawczy przyjęto 2035. [1]

Prognozowana liczba ciężarówek elektrycznych według scenariuszy PIE

Scenariusz PIEStatus quoStopniowa elektryfikacjaPrzyspieszona elektryfikacja
Liczba pojazdów elektrycznych w 2035 roku42,6 tys.74,5 tys.108,8 tys.
Źródło: „Elektryfikacja sektora drogowego transportu ciężkiego” [1]

Krajowe wsparcie zdecyduje o przyszłości elektryfikacji ciężkiej floty

Polski Instytut Ekonomiczny oparł swoje prognozy dla transportu ciężkiego, tworząc scenariusze o takie aspekty, jak regulacje unijne, krajowe wsparcie, czy indywidualne zaangażowanie poszczególnych przewoźników.

->  PITD PARTNEREM TARGÓW TRANSLOGISTICA POLAND!

Scenariusz nr 1 – „status qou”

Status qou zaistnieje wtedy, gdy jedynym motywatorem elektryfikacji będą regulacjami UE, przy braku dodatkowego krajowego wsparcia dla zakupu nowych pojazdów oraz ubogiej sieci ładowania.

Scenariusz nr 2 – „stopniowa elektryfikacja”

Stopniowa elektryfikacja nastąpi jeżeli państwo polskie zorganizuje systemu dofinansowania do zakupu elektrycznych ciężarówek, wesprze rozwój infrastruktury do ładowania. Muszą także zostać wprowadzone dopłaty uzależnione od poziomu redukcji emisji CO₂. [1]

Scenariusz nr 3 – „przyspieszona elektryfikacja”

Przyspieszona elektryfikacja będzie możliwa dzięki wprowadzeniu przepisów już stosowanych w europejskich krajach, mogących się poszczycić największym tempem elektryfikacji. Autorzy wskazali, że na początku niezbędne są rządowe dopłaty pozwalające zwiększyć potencjał inwestycyjny przedsiębiorstw.

Zakładane wzrosty liczby rejestracji elektrycznych ciężarówek w latach 2021-2035

Trzy scenariusze elektryfikacji ciężkiego transportu zaproponowane przez PIE

Źródło: Raport: „Elektryfikacja sektora drogowego transportu ciężkiego” [1]

Utrzymanie elektryfikacji w długim horyzoncie jest efektem ułatwień dla przedstawicieli sektora w postaci zniesienia opłat drogowych dla eHDV, umożliwienia wjazdu do stref ograniczonego ruchu, ulg podatkowych czy wprowadzenia regulacji ułatwiających przyłączanie do sieci elektroenergetycznej stacji ładowania przeznaczonych dla eHDV

wskazuje PIE. [1]

Koszty eksploatacji elektryków mniejsze o 57 proc.

Eksperci branżowi wskazują, że wprowadzone regulacje wymuszą także na producentach przyspieszenie prac nad kolejnymi generacjami pojazdów, a tym samym przyspieszą rewolucję technologiczną. Celem jest osiągnięcie konkurencyjności w stosunku do pojazdów tankowanych klasycznymi paliwami.

BloombergNEF zakłada spadek całkowitych kosztów posiadania elektrycznych ciężarówek o dmc powyżej 15 t – do 2030 r. nawet o 57 proc. Do 2025 r. elektryczne samochody dostawcze, niezależnie od rozmiaru, będą bardziej konkurencyjne od spalinowych ze względu na rozwój technologii

PIE.

Raport PIE: „Elektryfikacja sektora drogowego transportu ciężkiego” [POBIERZ]

Raport PITD: „Mobility 2032 – czy jesteś gotowy?” [POBIERZ]

Więcej o mobilności po roku 2023 w raporcie opracowanym Przez Polski Instytut Transportu drogowego: „Mobility 2032 – czy jesteś gotowy?”

Przypisy

[1] Miniszewski, M., Maj, M., Wiśniewski, J., Ziółkowski, P. (2023), Elektryfikacja sektora drogowego transportu ciężkiego, Polski Instytut Ekonomiczny, Warszawa; https://pie.net.pl/wp-content/uploads/2023/06/PIE-Raport-2023_Elektryfikacja_transportu-ciezkiego.pdf [dostęp: 1.08.2023].
[2] PSPA, Licznik Elektromobilności, https://pspa.com.pl/2023/informacja/licznik-elektromobilnosci-polski-rynek-e-mobility-na-plus-w-i-polowie-2023-r/ [dostęp: 7.08.2023].
[3] Transport i Logistyka Polska, Transport drogowy w Polsce 2023, https://tlp.org.pl/wp-content/uploads/2023/07/raport-transport-drogowy-w-polsce-2023.pdf [dostęp: 7.08.2023].
[4] Parlament Europejski, „Gotowi na 55”: bardziej zrównoważony transport – infografika, https://www.consilium.europa.eu/pl/infographics/fit-for-55-afir-alternative-fuels-infrastructure-regulation/ [dostęp: 6.08.2023].
[5] Rada Unii Europejskiej, Infrastruktura paliw alternatywnych: Rada przyjmuje nowe przepisy o liczniejszych stacjach ładowania i tankowania w Europie, Komunikat prasowy z 25 lipca 2023, https://www.consilium.europa.eu/pl/press/press-releases/2023/07/25/alternative-fuels-infrastructure-council-adopts-new-law-for-more-recharging-and-refuelling-stations-across-europe/ [dostęp: 1.08.2023].

flota elektrycznych pojazdów eHDV

Subskrybuj nasz NEWSLETTER!

Otrzymuj powiadomienia o nowościach wprost na swoją skrzynkę pocztową!

 

 

Wyrażam zgodę na przetwarzanie przez Polski Instytut Transportu Drogowego oraz partnerów moich danych osobowych w postaci adresu poczty elektronicznej w celu przesyłania mi informacji marketingowych dotyczących produktów i usług oferowanych przez za pomocą środków komunikacji elektronicznej, stosownie do treści przepisu art. 10 ust. 1 i 2 ustawy o świadczeniu usług drogą elektroniczną.

 

Zapisując się na pobranie raportu, wyrażam zgodę na przetwarzanie moich danych osobowych wskazanych w niniejszym formularzu, przez Polski Instytut Transportu Drogowego, dalej jako „Administrator” w celach marketingowych oraz oświadczam, że jestem zainteresowany otrzymaniem informacji o aktualnych produktach i ofertach Administratora, tym samym wyrażając zgodę na przesyłanie przez Administratora na podane dane kontaktowe informacji handlowych, w szczególności w zakresie obejmującym kontakt drogą elektroniczną i/lub telefoniczną.

Administratorem Państwa danych osobowych jest Polski Instytut Transportu Drogowego. Dane osobowe będą przetwarzane w celach niezbędnych do wysłania raportu, a w razie wyrażenia przez Państwa zgody, dane te będą przetwarzane w celach marketingowych, tj. skontaktowania się i przekazania informacji o ofertach i produktach Polski Instytut Transportu Drogowego lub partnerów raportu, tj. Webfleet Solutions Poland Sp. z o.o., Transcash.eu S.A. oraz Trans.eu S.A. Podanie danych osobowych jest dobrowolne, ale niezbędne do wysłania raportu. Podstawa prawna, cel, okres przetwarzania danych osobowych oraz uprawnienia przysługujące, a także inne ważne informacje dotyczące zasad przetwarzania danych osobowych są szczegółowo określone w Polityce prywatności na stronie www.pitd.org.pl, kontakt mailowy: instytut@pitd.org.pl. Zgodę można wycofać w każdym czasie.

 

Wyrażam zgodę na przetwarzanie przez Polski Instytut Transportu Drogowego oraz partnerów moich danych osobowych w postaci adresu poczty elektronicznej w celu przesyłania mi informacji marketingowych dotyczących produktów i usług oferowanych przez za pomocą środków komunikacji elektronicznej, stosownie do treści przepisu art. 10 ust. 1 i 2 ustawy o świadczeniu usług drogą elektroniczną.