Ukraina zmieni rozstaw szyn na 1435 mm. Czy jest to realne?

Autor: Kamil Zając

Sieć kolejowa na Ukrainie liczy ponad 22 tys. km. W celu ułatwienia wymiany z Unią Europejską, a tym samym związania się gospodarczego z Zachodem, Ukraina podjęła decyzję o przejściu na europejski standard torów kolejowych. W chwili obecnej obowiązuje tam rozstaw szyn 1520 mm, powszechny w krajach byłego ZSRR. Według szacunków Ministra Infrastruktury Ukrainy – Ołeksandra Kubakowa, zaprezentowanych podczas rozmowy z FT, przebudowa jednej magistrali kolejowej na unijny standard może kosztować od 2 do 3 miliardów dolarów. Jakie są zalety projektu i czy jest on wykonalny, w dającym się przewidzieć czasie?

Ukraina zaproponowała korytarze, które jako pierwsze będą w standardzie 1435 mm
Mapa linii kolejowych na Ukrainie. Proponowane korytarze, które jako pierwsze, Ukraina mogłaby dostosować do europejskiego standardu torów (1435 mm). Źródło: opracowanie własne na podkładzie mapowym OpenStreetMap

Ukraina generuje duże zapotrzebowanie na transport

Trwający konflikt zbrojny i blokada portu morskiego w Odessie zamknęła Ukrainie możliwość eksportu jej głównego zasobu – zboża. Ma ono ogromne znaczenie dla globalnej stabilności żywnościowej. Jednym z pomysłów rozwiązania problemu jest przewiezienie, zalegającego w magazynach zboża, do Polski i jego reeksport. Tak pokaźne ładunki najlepiej byłoby przewieźć koleją. Jednakże, ze względu na inne standardy sieci kolejowej, w obu sąsiadujących państwach, pociągi musiałyby być przeładowywane na granicznych terminalach. To z kolei wydłuża czas przewozu i tworzy potencjalne zatory na liniach.

Ukraina stawia za cel przejście w 100% na zachodni standard kolejowy

Na posiedzeniu rządu w dniu 24 maja, Premier Ukrainy – Denis Shmyhal ogłosił rozpoczęcie procesu budowy europejskiej kolei, która docelowo zintegruje kraj z Unią Europejską.

Najpierw będzie to połączenie wielkich hubów i wielkich miast, a potem stopniowa ekspansja na terenie całego kraju.

zaznaczył Premier Ukrainy, źródło: Ukraine Rail Monitoring

Ze źródeł kolei ukraińskich (Ukrzaliznycy) wynika, że w pierwszej kolejności do modernizacji pod standard 1435 mm brane są pod uwagę trzy główne kierunki:

  1. granica z Polską – Lwów – Kijów;
  2. Polska – Lwów – Odessa;
  3. granica z Polską – Lwów – Krzywy Róg.

Przejście Ukrainy na normalnotorowy rozstaw szyn z pewnością byłoby sygnałem zbliżenia z Unią Europejską i namacalną deklaracją znalezienia się na „Zachodzie”. Odzwierciedla to także duch polityczny, jaki obecnie panuje w Kijowie. Zmiana standardu stosowanego na kolei jest jednak dużym wyzwaniem, gdyż skala inwestycji i zaangażowania kapitału byłaby ogromna. Przejście na inny standard to nie tylko inwestycje w infrastrukturę torową, ale też inwestycje w tabor (lokomotywy, wagony, itp.).

zaznacza dr Jakub Jakóbowski, Koordynator programu Powiązania gospodarcze w Eurazji – Ośrodek Studiów Wschodnich

Inwestycja wygeneruje ogromne koszty

Według szacunków Banku Światowego, w wyniku wojny, PKB Ukrainy zmaleje w 2022 roku o około 45%. Dodatkowo trudno jest prowadzić prace modernizacyjne mając na uwadze, że niespodziewany atak może zniszczyć całą inwestycję. Kręgi rządowe Ukrainy szacują, że koszt przebudowy jednej linii może kosztować od 2 do 3 miliardów dolarów. Skąd Ukraina zdobędzie niezbędny kapitał?

Pełne przejście Ukrainy na standard 1435 mm, wiązałoby się z koniecznością przebudowy wielu tysięcy kilometrów torów. Na razie projekt jest bardziej w sferze ambitnych deklaracji na przyszłość niż praktycznych działań. Inwestycja wymagałaby także dłuższej perspektywy czasowej. Najbardziej realne wydaje się odcinkowe dostosowanie standardu torów do europejskiego systemu, np. na którymś z głównych szlaków tranzytowych. Być może na kierunku Odessa – Polska lub Kijów – Polska. Na ten moment, dla udrożnienia wymiany towarowej między Polską, a Ukrainą, najważniejsze jest zwiększenie możliwości przeładunkowych na granicy, w tym rozbudowa terminali oraz przepustowości przejść granicznych.

wskazuje Bartosz Kaczmarek, Fundacja Republikańska

W mojej opinii tak duża inwestycja nastąpi raczej w okresie powojennym. Całkiem możliwe, że zostanie sfinansowana ze środków z Zachodu, przeznaczonych na odbudowę kraju. Natomiast nie jest to bliska perspektywa czasowa. Zmiana standardu infrastrukturalnego to generalnie dobry pomysł, który znacząco ułatwiłby wymianę towarową z Zachodem. Dodatkowo zwiększyłoby to też dostęp do innych portów, np. znajdujących się w Polsce dla Ukraińskich podmiotów gospodarczych.

zaznacza dr Jakub Jakóbowski

Rawa Ruska przyczółkiem europejskiego toru

Co ciekawe, na Ukrainie istnieje jeszcze fragment linii kolejowej o standardzie 1435 mm. Przebiega on przez Rawę Ruską. Z kolei z polskiej strony, jednotorowe i niezelektryfikowane linie nr 69 i 101, prowadzą do miejscowości Hrebenne i dalej do wspomnianej Rawy. Istnieje tam też nieczynne kolejowe przejście graniczne. Na tym odcinku ruch kolejowy zawieszono ostatecznie w 2005 roku. Warto przypomnieć, że władze województw lubelskiego i mazowieckiego proponowały kilkanaście lat temu odtworzenie starego ciągu kolejowego Warszawa – Lublin – Hrebenne – Rawa Ruska – Lwów w standardzie 1435 mm. Wskazany szlak byłby także najkrótszym połączeniem Warszawy i Lwowa.

Ukraina posiada najkrótsze połączenie Lwowa z Polską przez Rawę Ruską
Istniejące do 2005 roku połączenie kolejowe do Lwowa realizowane było na linii Hrebenne – Rawa Ruska. Linia jest aktualnie nieczynna, a przejście kolejowe na granicy zamknięte. Mapa wykonana na podstawie mapy linii kolejowych w Polsce zarządzanych przez PKP PLK.

Europejski standard torów na Ukrainie wpisuje się w ideę Trójmorza

Inwestycje skupiające się na rozwoju sieci powiązań infrastrukturalnych w naszej części Europy, mogłoby zacieśnić wymianę towarową i współpracę między krajami Trójmorza. Minister Infrastruktury Andrzej Adamczyk wskazywał, że obok drogi Via Carpatia, niezbędny jest także komponent kolejowy w postaci Rail Carpatia. Inicjatywa przejścia Ukrainy na rozstaw torów 1435 mm wpisuje się także w działania polskich władz. Podczas wizyty w Radzie Najwyższej Ukrainy w maju, Prezydent Andrzej Duda wspomniał, że

Granica polsko–ukraińska powinna łączyć, a nie dzielić. Przejawem dobrych stosunków polsko–ukraińskich będzie szybkie połączenie kolejowe między Kijowem a Warszawą.

zaznaczył Prezydent RP Andrzej Duda

Wskazany pomysł został także potwierdzony podczas Kongresu 590. Prezydent zadeklarował, że na wysokim szczeblu trwają już rozmowy o stworzeniu szybkiego połączenia kolejowego między Warszawą a Kijowem, realizowanym przez Lwów.

->  Zarejestruj się na IMI! Od 2 lutego startuje delegowanie kierowców


Subskrybuj nasz NEWSLETTER!

Otrzymuj powiadomienia o nowościach wprost na swoją skrzynkę pocztową!

 

 

Wyrażam zgodę na przetwarzanie przez Polski Instytut Transportu Drogowego oraz partnerów moich danych osobowych w postaci adresu poczty elektronicznej w celu przesyłania mi informacji marketingowych dotyczących produktów i usług oferowanych przez za pomocą środków komunikacji elektronicznej, stosownie do treści przepisu art. 10 ust. 1 i 2 ustawy o świadczeniu usług drogą elektroniczną.

 

Zapisując się na pobranie raportu, wyrażam zgodę na przetwarzanie moich danych osobowych wskazanych w niniejszym formularzu, przez Polski Instytut Transportu Drogowego, dalej jako „Administrator” w celach marketingowych oraz oświadczam, że jestem zainteresowany otrzymaniem informacji o aktualnych produktach i ofertach Administratora, tym samym wyrażając zgodę na przesyłanie przez Administratora na podane dane kontaktowe informacji handlowych, w szczególności w zakresie obejmującym kontakt drogą elektroniczną i/lub telefoniczną.

Administratorem Państwa danych osobowych jest Polski Instytut Transportu Drogowego. Dane osobowe będą przetwarzane w celach niezbędnych do wysłania raportu, a w razie wyrażenia przez Państwa zgody, dane te będą przetwarzane w celach marketingowych, tj. skontaktowania się i przekazania informacji o ofertach i produktach Polski Instytut Transportu Drogowego lub partnerów raportu, tj. Webfleet Solutions Poland Sp. z o.o., Transcash.eu S.A. oraz Trans.eu S.A. Podanie danych osobowych jest dobrowolne, ale niezbędne do wysłania raportu. Podstawa prawna, cel, okres przetwarzania danych osobowych oraz uprawnienia przysługujące, a także inne ważne informacje dotyczące zasad przetwarzania danych osobowych są szczegółowo określone w Polityce prywatności na stronie www.pitd.org.pl, kontakt mailowy: instytut@pitd.org.pl. Zgodę można wycofać w każdym czasie.

 

Wyrażam zgodę na przetwarzanie przez Polski Instytut Transportu Drogowego oraz partnerów moich danych osobowych w postaci adresu poczty elektronicznej w celu przesyłania mi informacji marketingowych dotyczących produktów i usług oferowanych przez za pomocą środków komunikacji elektronicznej, stosownie do treści przepisu art. 10 ust. 1 i 2 ustawy o świadczeniu usług drogą elektroniczną.