Transport intermodalny w 2021 roku z lepszymi wynikami

Autor: Kamil Zając

Realizacja ambitnych założeń polityki klimatycznej Unii Europejskiej w sektorze TSL będzie możliwa jedynie przy większym wykorzystaniu potencjału transportu intermodalnego. Dodatkowo na jego korzyść przemawiają obserwowane zawirowania na rynku paliw, zwiększające koszty przewoźników stricte drogowych. Według danych UTK, kolejowy transport intermodalny jest, od co najmniej 2015 roku, w wyraźnym trendzie wzrostowym w naszym kraju. W okresie 2020-2021, odnotowano w Polsce blisko 9% wzrost, osiągając w zeszłym roku łącznie 2920 tys. TEU.

Wykres PITD prezentujący transport intermodalny w 2021 roku, a także kolejowe przewozy intermodalne od roku 2012
Kolejowy transport intermodalny w Polsce wzrósł o 177% w latach 2012-2021. Źródło: opracowanie własne na podstawie raportu UTK: „Przewozy intermodalne 2021„.

Efektywny transport intermodalny opiera się na kontenerach

Dyrekcja Generalna ds. Mobilności i Transportu Unii Europejskiej (DG MOVE) przeprowadzała badania efektywności zastosowania różnych technik dla potrzeb działalności operacyjnej.

W badaniu stwierdzono, że standardowe technologie transportu pionowego (suwnica bramowa / reach stacker) w połączeniu z kontenerami stają się konkurencyjne w stosunku do transportu drogowego na odległościach ok. 1000 km. Biorąc pod uwagę zewnętrzne koszty środowiskowe, to już na odległości 600 km, transport intermodalny generuje niższe koszty od transportu drogowego.

Raport: „Study analyses transhipment options for more competitive intermodal transport and terminal capacity on TEN-T network

Dodatkowo, określono, że transport kolejowy jest bardziej konkurencyjny od śródlądowego, że względu na lepsze czasu przewozu.

Transport intermodalny w Polsce wzrasta

W naszym kraju niekwestionowanym liderem w transporcie towarów pozostaje transport drogowy, który według danych GUS, w 2020 roku odpowiadał za ok. 89% całego rynku. Pozytywnym aspektem jest jednak to, że rokrocznie wzrastają wskaźniki dla kolejowego transportu intermodalnego. W roku 2012 przewieziono nim 1054 tys. TEU. Do 2015 roku charakteryzowała go pewna stagnacja. Była to też graniczna data, od której rozpoczął się ciągły wzrost liczby przewiezionych ładunków. W roku 2021 osiągnięto 2920 tys. TEU. W całym opisywanym okresie między 2012-2021 dało to łącznie wzrost o ok. 177%. Najpopularniejszym sposobem przewozu ładunków, w kolejowym transporcie intermodalnym, pozostaje w dalszym ciągu kontener. Według wyliczeń UTK w 2021 roku kontenery odpowiadały za ok 95% udziału w rynku. Dominowały zintegrowane jednostki o rozmiarach: 40’ i 20’. Co ciekawe przewóz naczep nie cieszy się w naszym kraju popularnością. Naczepy, przyczepy samochodowe i wymienne nadwozia samochodowe miały łącznie zaledwie 4,4% udział.

->  Pakiet Mobilności – będzie drożej

Polskie porty coraz ważniejsze na rynku

Kiedy w roku 2007 otwarto DCT w Gdańsku, dla portu nastała nowa era. Od tego momentu mogły w nim zawijać duże kontenerowce, płynące bezpośrednio z Azji. Stale wzrastającą pozycję portu na rynku odzwierciedlają też liczby. W 2021 roku przeładowano w Gdańsku aż 2118 tys. TEU, co stanowiło 66% udział wszystkich polskich portów i pozycją jednego z czołowych hubów morskich na Bałtyku. Na kolejnym miejscu w naszym kraju uplasowała się Gdynia, która obsłużyła 986 tys. TEU. Pozwoliło to na 31% udział w rynku. Warty odnotowania jest także zespół portowy Szczecin-Świnoujście z 3% udziałem (86 tys. TEU). Problemy z torem wodnym blokowały do tej pory jego możliwości rozwojowe. Na początku maja zakończono modernizację drogi wodnej pomiędzy Szczecinem i Świnoujściem. Pogłębienie 67 kilometrów drogi wodnej do 12,5 metra, pozwoli na obsługę statków o zanurzeniu 11 m, czyli większym o 2 metry niż przed inwestycją. Operatorzy szacują docelową możliwość podwojenia przeładunków w tym zespole portowym.

Jak polskie wypadają w globalnej rywalizacji?

Pomimo stałych wzrostów i znaczącej pozycji polskich portów na Morzu Bałtyckim, cały czas jesteśmy daleko za globalnymi gigantami. Na pierwszym miejscu na naszym kontynencie znajduje się port w Rotterdamie, który obsłużył w 2021 roku 15,3 mln TEU. Jest to także jedyny europejski port, który pozostał na 10 miejscu w globalnej pierwszej dziesiątce. Tam królował Szanghaj z 47 mln TEU. Co więcej, aż 7 z 10 portów mieści się na terenie Chin. Pozostałe dwa też ulokowane są w Azji: Singapur i Busan w Korei Południowej.

Infografika Statisty, ukazująca transport intermodalny w kontekście obsługi największych portów świata
Największe światowe huby transportowe w latach 2005 i 2021. Źródło: Statista

Bariery dla transportu intermodalnego

Polityka klimatyczna UE, a także toczący się konflikt zbrojny na Ukrainie i działania mające na celu pomoc w eksporcie zalegających płodów rolnych, mogą być czynnikami, które wzmocnią rolę transportu intermodalnego w najbliższym czasie. Pytanie tylko czy polska infrastruktura temu podoła i nie okaże się barierą dla rozwoju tego sektora transportu? Jak podaje portal farmer.pl:

Do wywiezienia z Ukrainy jest blisko 20 mln ton ziarna pszenicy i kukurydzy. To zboże pochodzi z ubiegłorocznych zbiorów.

farmer.pl

Trwają już prace na szczeblu rządowym Polski i Ukrainy, aby usprawnić przewóz towarów z Ukrainy do polskich portów. Już dzisiaj jednak są poważne problemy o charakterze technicznym. Żadna linia szerokotorowa nie prowadzi bezpośrednio do któregoś portu, zatem konieczne jest przeładowywanie składów na terminalach. Dodatkowo problemem może okazać się przepustowość na polskiej i ukraińskiej sieci.

Polska nie ma możliwości technicznych przewozu 4-5 mln ton zbóż i ukraińskiego ziarna miesięcznie, sukcesem byłby transport 1-2 mln ton zbóż.

wskazuje Henryk Kowalczyk, Wicepremier i Minister Rolnictwa

Dodatkowo w marcu ukraiński operator kolejowy – Ukrzaliznycia podał, że jego zdolności operacyjne opiewają na przewóz 45 wagonów ze zbożem przez granicę, w ciągu każdej doby.

->  Mobility 2032 – jaka przyszłość transportu rysuje się w raporcie?

Zachęcamy do lektury raportu PITD: „Transport intermodalny. Automatyzacja, technologia, infrastruktura i tabor”



Subskrybuj nasz NEWSLETTER!

Otrzymuj powiadomienia o nowościach wprost na swoją skrzynkę pocztową!

 

 

Wyrażam zgodę na przetwarzanie przez Polski Instytut Transportu Drogowego oraz partnerów moich danych osobowych w postaci adresu poczty elektronicznej w celu przesyłania mi informacji marketingowych dotyczących produktów i usług oferowanych przez za pomocą środków komunikacji elektronicznej, stosownie do treści przepisu art. 10 ust. 1 i 2 ustawy o świadczeniu usług drogą elektroniczną.

 

Zapisując się na pobranie raportu, wyrażam zgodę na przetwarzanie moich danych osobowych wskazanych w niniejszym formularzu, przez Polski Instytut Transportu Drogowego, dalej jako „Administrator” w celach marketingowych oraz oświadczam, że jestem zainteresowany otrzymaniem informacji o aktualnych produktach i ofertach Administratora, tym samym wyrażając zgodę na przesyłanie przez Administratora na podane dane kontaktowe informacji handlowych, w szczególności w zakresie obejmującym kontakt drogą elektroniczną i/lub telefoniczną.

Administratorem Państwa danych osobowych jest Polski Instytut Transportu Drogowego. Dane osobowe będą przetwarzane w celach niezbędnych do wysłania raportu, a w razie wyrażenia przez Państwa zgody, dane te będą przetwarzane w celach marketingowych, tj. skontaktowania się i przekazania informacji o ofertach i produktach Polski Instytut Transportu Drogowego lub partnerów raportu, tj. Webfleet Solutions Poland Sp. z o.o., Transcash.eu S.A. oraz Trans.eu S.A. Podanie danych osobowych jest dobrowolne, ale niezbędne do wysłania raportu. Podstawa prawna, cel, okres przetwarzania danych osobowych oraz uprawnienia przysługujące, a także inne ważne informacje dotyczące zasad przetwarzania danych osobowych są szczegółowo określone w Polityce prywatności na stronie www.pitd.org.pl, kontakt mailowy: instytut@pitd.org.pl. Zgodę można wycofać w każdym czasie.

 

Wyrażam zgodę na przetwarzanie przez Polski Instytut Transportu Drogowego oraz partnerów moich danych osobowych w postaci adresu poczty elektronicznej w celu przesyłania mi informacji marketingowych dotyczących produktów i usług oferowanych przez za pomocą środków komunikacji elektronicznej, stosownie do treści przepisu art. 10 ust. 1 i 2 ustawy o świadczeniu usług drogą elektroniczną.